1. Bối cảnh và cơ sở pháp lý của quy định mới
Từ ngày 27/08/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) bắt đầu chính thức xử phạt hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn tối thiểu giữa các phương tiện khi di chuyển trên các tuyến cao tốc trọng điểm.
Cơ sở pháp lý của hoạt động này dựa trên:
- Thông tư 38/2024: Quy định trong điều kiện thời tiết bình thường, mặt đường khô ráo, các phương tiện di chuyển với tốc độ trên 60 km/h bắt buộc phải duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu là 55m đối với xe chạy liền trước. Trường hợp tốc độ dưới 60 km/h hoặc có ùn tắc, tài xế phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: Hệ thống hóa mức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm khoảng cách an toàn trên đường cao tốc.
2. Giải đáp băn khoăn thực tế của tài xế
Quy định mới khiến nhiều tài xế lo ngại về việc khó ước lượng khoảng cách hoặc bị xử phạt oan trong các tình huống bất khả kháng. Đại diện Cục CSGT đã đưa ra các phản hồi cụ thể để làm rõ phương thức thực thi:
- Không xử phạt máy móc: CSGT chỉ tập trung ghi hình và xử lý các hành vi cố ý không giữ khoảng cách, bám sát đuôi xe phía trước (đặc biệt là nhóm xe kinh doanh vận tải).
- Trường hợp miễn trừ: Các tình huống khoảng cách bị thu hẹp đột ngột do phương tiện khác chen làn, tạt đầu hoặc xe phía trước phanh gấp do sự cố bất ngờ sẽ không bị tính là vi phạm.
- Hạ tầng minh bạch: Việc xử phạt chỉ được thực hiện tại những đoạn đường có đủ điều kiện, được tổ chức giao thông rõ ràng, có lắp đặt hệ thống camera giám sát kết hợp biển báo hiệu và vạch kẻ đường xác định khoảng cách (các mốc 0m – 50m – 100m) để tài xế dễ dàng quan sát, căn chỉnh.
- Khi lập biên bản xử phạt, lực lượng CSGT sẽ sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, trong đó có camera giám sát, biển báo hiệu giao thông và các căn cứ liên quan, để xác định phương tiện có vi phạm hay không.
3. Mức phạt hành chính và rủi ro pháp lý
Theo Nghị định 168/2024, mức chế tài được áp dụng nghiêm khắc nhằm nâng cao tính răn đe:
- Trường hợp vi phạm nhưng chưa xảy ra va chạm: Phạt tiền từ 4.000.000 đến 6.000.000 đồng và trừ 2 điểm trên GPLX.
- Trường hợp vi phạm dẫn đến tai nạn giao thông: Phạt tiền từ 20.000.000 đến 22.000.000 đồng, đồng thời trừ 10 điểm trên GPLX.
4. Hướng dẫn tài xế tuân thủ nhanh trên đường
Để đảm bảo an toàn cho bản thân và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có, người điều khiển phương tiện nên áp dụng các nguyên tắc sau:
- Sử dụng vạch kẻ đường: Tận dụng các cụm biển báo và vạch kẻ khoảng cách 0m – 50m – 100m dọc dải dốc cao tốc để căn chỉnh cự ly chính xác.
- Áp dụng quy tắc 2 giây hoặc 3 giây: Khi đuôi xe phía trước đi qua một mốc cố định (biển báo, cột mốc), đầu xe của bạn chỉ được phép đi qua mốc đó sau ít nhất 2 đến 3 giây.
- Điều chỉnh theo điều kiện thực tế: Đối với tài xế có sức khỏe kém, thời tiết xấu hoặc xe có hệ thống phanh cũ, nên chủ động kéo dài khoảng cách an toàn lên 2,5 đến 3 giây.